Szkolne doświadczenia z okazji Dnia Baterii

Jak co roku 18 lutego obchodzimy Dzień Baterii. Małe, niemal wszechobecne źródła energii elektrycznej, zawierają również niebezpieczne związki chemiczne. Jak z nimi postępować gdy są już zużyte? Pobierz naszą Kartę Doświadczeń i odkryj ciekawostki o bateriach!

Corocznie 18 lutego obchodzimy Dzień Baterii. Data ta jest nieprzypadkowa, gdyż 18 lutego 1745 roku w Como urodził się twórca pierwszej nowożytnej baterii – Alessandro Volta. Od jego nazwiska pochodzi również nazwa podstawowej jednostki napięcia elektrycznego - wolt (V).

Zanim jednak Alessandro Volta zbudował swoje ogniwo galwaniczne, zasadę działania baterii poznano i stosowano już... III w p.n.e.! W 1936 roku podczas prac archeologicznych pod Bagdadem Wilhelm König odkrył gliniane naczynie, w którym znajdował się skorodowany, miedziany pręt oraz resztki zaschniętej cieczy. Według badacza, znalezione naczynie z zawartością było niczym innym jak... starożytną baterią!

Luigi Galvani i elektryczność zwierzęca

W 1786 roku włoski lekarz - Luigi Galvani zaobserwował, że dotknięcie mięśni wypreparowanej żaby dwoma różnymi metalami powoduje ich skurcz. Niestety niesłusznie pomyślał, że skurcze te są wynikiem działania prądu elektrycznego wytwarzanego przez mięśnie żaby. Zjawisko to nazwał „elektrycznością zwierzęcą”...

Dopiero 20 lat później obserwacje Luigi Galvaniego poprawnie zinterpretował włoski fizyk Alessandro Volta. Dowiódł on, iż skurcze mięśni żaby w badaniach Galvaniego były spowodowane połączeniem dwóch różnych, metalowych prętów zanurzonych w elektrolicie, a nie jak myślał Galvani – dzięki energii pochodzącej z mięśni żaby.

Alessandro Volta i ogniwo galwaniczne

W 1800 roku Alessandro Volta zbudował ogniwo galwaniczne (nazwa na cześć Luigi Galvaniego), czyli pierwszą nowożytną baterię. Składał się on z dwóch krążków oddzielonych od siebie kawałkami papieru nasączonego roztworem przewodzącym prąd (stos Volty). Łącząc ze sobą drutem dwa przeciwległe końce  krążków, Volta uzyskał efekt przepływu prądu elektrycznego.

Dzisiaj w naszych domach baterie są niemal wszechobecne. Dostarczają energię elektryczną do laptopów, smartfonów, szczoteczek elektrycznych, zabawek i wielu innych urządzeń.

Niebezpieczna zawartość

Międzynarodowy Dzień Baterii jest dobrą okazją do tego, aby zwrócić szczególną uwagę na sposób pozbywania się zużytych źródeł prądu elektrycznego.

Aby spełniać swoje funkcje, baterie zawierają szereg różnych pierwiastków i związków chemicznych, takich jak lit, ołów, kadm, potas, nikiel czy mangan. Niestety substancje te po przedostaniu się do środowiska, mogą poważnie zanieczyścić glebę, wodę i powietrze, zagrażając również naszemu zdrowiu.

Dlatego, jeśli w naszym domu pojawią się zużyte baterie nie możemy ich wyrzucić do zwykłego kosza na śmieci! Na tego rodzaju odpady przeznaczone są specjalne pojemniki dostępne w:

• sklepach,
• urzędach,
• punktach serwisowych,
• szkołach oraz
• Punktach Selektywnej Zbiórki Odpadów Komunalnych (PSZOK).

Więcej na temat zasad właściwego pozbywania się zużytych baterii oraz dlaczego ich selektywna zbiórka jest tak ważna piszemy tutaj.

Karta Doświadczeń

Z okazji Dnia Baterii przygotowaliśmy dla nauczycieli Kartę Doświadczeń, dzięki której poznacie bliżej zasady działania baterii i akumulatorów. Przeprowadzając krótkie eksperymenty przekonacie się, czy baterie:

• po zużyciu posiadają jeszcze jakąś energię elektryczną,
• niewłaściwie wyrzucone mogą być niebezpieczna dla środowiska,
• różnią się między sobą.

Pełną wersję Karty Doświadczeń można pobrać tutaj ze strony naszego ogólnopolskiego programu edukacyjnego Zbieraj Baterie i Telefony.